Πριν ακούσουμε την υπόθεση, κάθε τιμή είναι απλώς μια εικασία

Το κόστος μιας έρευνας δεν υπολογίζεται πριν ξεκαθαρίσει το ερώτημα

Όποιος ζητά τιμή για μια ιδιωτική έρευνα προτού περιγράψει την υπόθεσή του ζητά, στην πραγματικότητα, απάντηση σε ένα ερώτημα που δεν έχει ακόμη διατυπωθεί με ακρίβεια. Η έρευνα δεν είναι τυποποιημένο προϊόν με σταθερή ετικέτα. Είναι εργασία που οργανώνεται γύρω από έναν συγκεκριμένο σκοπό, ένα ή περισσότερα πρόσωπα, έναν τόπο και έναν χρονικό ορίζοντα. Όσο αυτά τα στοιχεία λείπουν, κάθε νούμερο που δίνεται είναι αυθαίρετο, και γι’ αυτόν τον λόγο δεν υπάρχει ενιαίος τιμοκατάλογος για κάθε ερευνητή και κάθε υπόθεση.

Τέσσερις παράγοντες καθορίζουν, κυρίως, το μέγεθος της δουλειάς. Πρώτος ο χρόνος: άλλο μια σύντομη έρευνα λίγων ημερών και άλλο η παρατήρηση σε επαναλαμβανόμενες ώρες επί εβδομάδες, ώστε να προκύψει εικόνα και όχι μια μεμονωμένη στιγμή. Δεύτερος η γεωγραφία: το κέντρο της Αθήνας, τα προάστια, ο Πειραιάς, η υπόλοιπη Ελλάδα ή το εξωτερικό δεν έχουν το ίδιο κόστος μετακίνησης και οργάνωσης. Τρίτος ο αριθμός των προσώπων που πρέπει να απασχοληθούν, αφού άλλες υποθέσεις καλύπτονται από έναν άνθρωπο και άλλες απαιτούν παρουσία σε δύο σημεία την ίδια ώρα. Τέταρτος το υλικό τεκμηρίωσης: η έρευνα σε δημόσιες πηγές και μητρώα, η σύνταξη χρονολογίου, η αποτύπωση αποκλειστικά από δημόσιους χώρους και η τελική έκθεση που θα αξιολογήσει ο δικηγόρος απαιτούν ώρες γραφείου, όχι μόνο επιτόπια εργασία.

Μια απλή σύγκριση δείχνει το μέγεθος της διαφοράς. Μια υπόθεση που εξελίσσεται σε στενό γεωγραφικό πλαίσιο, με λίγες ώρες παρατήρησης σε δημόσιους χώρους, δεν έχει καμία σχέση με μια υπόθεση που απαιτεί μετακινήσεις, διανυκτερεύσεις, συνεργάτες σε άλλη περιοχή και μακρύτερη περίοδο εργασίας. Το ίδιο ισχύει όταν η έρευνα γίνεται στο εξωτερικό, όπου η δουλειά οργανώνεται είτε με ταξίδι είτε μέσω δικτύου συνεργατών, πάντα με το ίδιο πρότυπο τεκμηρίωσης.

Υπάρχει, όμως, και ένας πέμπτος παράγοντας που συχνά αγνοείται: ο νομικός έλεγχος της υπόθεσης. Πριν από κάθε κοστολόγηση πρέπει να απαντηθεί αν το ερώτημα του εντολέα είναι νόμιμο και απαντήσιμο. Υπάρχουν αιτήματα που δεν μπορούν να εκτελεστούν καθόλου, όπως η υποκλοπή τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, η πρόσβαση σε λογαριασμούς ή συσκευές τρίτων, η τοποθέτηση κρυφού GPS σε ξένο όχημα ή η άντληση τραπεζικών, τηλεφωνικών και φορολογικών δεδομένων τρίτου προσώπου. Όταν το πλαίσιο της έρευνας περιορίζεται στα νόμιμα μέσα, το εύρος της δουλειάς αλλάζει και μαζί του αλλάζει και το κόστος. Η νομιμότητα δεν είναι πρόσθετο χαρακτηριστικό· είναι η βάση του υπολογισμού.

Διαφορετικοί επαγγελματίες πίσω από την ίδια λέξη

Η λέξη «ντετέκτιβ» ή «ιδιωτικός ερευνητής» περιγράφει ένα επάγγελμα με σαφείς προϋποθέσεις, όχι μια ενιαία υπηρεσία. Πίσω από τον ίδιο τίτλο κρύβονται διαφορετική εμπειρία, διαφορετική μεθοδολογία και διαφορετική οργάνωση. Ο ιδιωτικός ερευνητής που αναλαμβάνει μια υπόθεση οφείλει να εξηγήσει στον ενδιαφερόμενο ποια είναι η άδειά του και με ποιον τρόπο θα εργαστεί· στο γραφείο του Πέτρου Δρόλια η άδεια αναγράφεται ως Αρ. Αδείας 4891/7/1/90-δ’. Ο εντολέας έχει κάθε λόγο να ζητήσει να τη δει στην πρώτη συνάντηση, γιατί αυτό είναι το πρώτο φίλτρο σοβαρότητας.

Η εμπειρία μεταφράζεται σε χρόνο και, επομένως, σε κόστος. Ένας επαγγελματίας με περισσότερα από τριάντα χρόνια πρακτικής, με περισσότερες από 1.500 υποθέσεις σε 14 χώρες και με δίκτυο συνεργατών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό γνωρίζει εκ των προτέρων ποιες διαδρομές οδηγούν σε αδιέξοδο και ποιες παράγουν στοιχεία που αντέχουν σε έλεγχο. Αυτή η γνώση δεν εξαλείφει τη δουλειά· την κάνει στοχευμένη. Και η στοχευμένη δουλειά είναι, τελικά, οικονομικότερη από την άσκοπη κινητοποίηση.

Εξίσου σημαντική είναι η μέθοδος. Η έρευνα κινείται σε δημόσιους χώρους, σε δημόσιες πηγές και μητρώα, σε διακριτικές επιτόπιες επαφές με ανθρώπους που δέχονται να μιλήσουν, και καταλήγει σε μια γραπτή, χρονολογημένη έκθεση όπου διακρίνονται με σαφήνεια τα διαπιστωμένα γεγονότα από τις εκτιμήσεις. Η εχεμύθεια είναι δεδομένη και καμία υπόθεση δεν δημοσιοποιείται. Όλα αυτά απαιτούν ώρες εργασίας που δεν φαίνονται σε ένα τιμολόγιο γραμμής.

Γι’ αυτό, όταν κάποιος λαμβάνει τηλεφωνικά μια «τιμή» χωρίς καμία ερώτηση για την υπόθεση, το πιθανότερο είναι πως έχει λάβει είτε ένα τυχαίο νούμερο είτε ένα δόλωμα. Ένας επαγγελματίας που σέβεται τον χρόνο του και τον εντολέα του δεν κοστολογεί το άγνωστο.

Η πρώτη δωρεάν συζήτηση: εκεί όπου η τιμή αποκτά νόημα

Η πρώτη συζήτηση είναι δωρεάν, εμπιστευτική και χωρίς καμία δέσμευση. Μπορεί να γίνει στο γραφείο, στην οδό Αιόλου 104, λίγα λεπτά με τα πόδια από τον σταθμό του μετρό στην Ομόνοια, ή τηλεφωνικά, με βιντεοκλήση ή ακόμη και σε ουδέτερο σημείο, όταν ο ενδιαφερόμενος προτιμά διακριτικότητα. Οι συναντήσεις γίνονται κατόπιν ραντεβού, ώστε να μην τύχει να βρεθούν δύο πελάτες στον ίδιο χώρο. Σε αυτή τη συζήτηση δεν ζητείται από τον ενδιαφερόμενο να δεσμευτεί σε τίποτα· ζητείται να περιγράψει το πρόβλημα με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια.

Από την περιγραφή προκύπτει και ο έλεγχος σκοπιμότητας. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η έντιμη απάντηση είναι ότι ο ιδιωτικός ερευνητής δεν χρειάζεται, γιατί το ζήτημα ανήκει σε δικηγόρο ή σε άλλη υπηρεσία. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις στις οποίες το αίτημα δεν μπορεί να υλοποιηθεί νόμιμα, και αυτό λέγεται ευθέως, χωρίς περιστροφές. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν υπάρχει τιμή να συζητηθεί, γιατί δεν υπάρχει υπηρεσία να παρασχεθεί.

Όταν η υπόθεση είναι εφικτή και νόμιμη, ακολουθεί γραπτή, εξατομικευμένη κοστολόγηση και γραπτό σχέδιο ενεργειών, πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε εργασία. Η σειρά δεν είναι τυπική: πρώτα οριοθετείται το τι θα γίνει, με ποια μέσα, σε ποιον χρόνο και με ποιο παραδοτέο, και ύστερα υπολογίζεται το κόστος αυτής ακριβώς της εργασίας. Έτσι ο εντολέας γνωρίζει από την αρχή τι πληρώνει και τι λαμβάνει και μπορεί να αποφασίσει με πλήρη εικόνα.

Αν τα δεδομένα αλλάξουν στη διάρκεια της υπόθεσης, το σχέδιο προσαρμόζεται και ο εντολέας ενημερώνεται στα συμφωνημένα σημεία. Για τον ίδιο λόγο, η πρώτη επαφή μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα στην τηλεφωνική γραμμή 210 321 2200, ενώ διαθέσιμα είναι και το κινητό τηλέφωνο, το WhatsApp και το Viber. Το πρώτο βήμα παραμένει πάντα το ίδιο: μια συζήτηση χωρίς χρέωση, από την οποία θα προκύψει, αν προκύψει, μια τιμή που αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο έργο και όχι σε γενική υπόσχεση.